الشيخ عباس القمي ( مترجم : علامه شعرانى )
440
نفس المهموم ( دمع السجوم ) ( فارسي )
و لطمه زنند و زنان موى پريشان كنند و رويها به سياهى بيندايند بر حسين عليه السّلام ، و اهل سنت از منع آن عمل فرو ماندند كه دولت در دست شيعه بود . ( 1 ) در كتاب خطط و آثار مقريزى است كه : ابن زولاق در كتاب سيرت معزّ لدين اللّه گفت : روز عاشوراى سال سيصد و شصت و سه گروهى از شيعه و پيروان ايشان به مشهد كلثوم و نفيسه رفتند و گروهى از سواران و پيادگان اهل مغرب با آنها رفتند نوحهگرى و گريه بر حسين عليه السّلام . و در بعض كتب هست كه : در سال 422 در بغداد ماتم حسين عليه السّلام برپا كردند به زارى و شيون و اهل سنت بشوريدند و كار به پيكار رسيد تا گروهى به قتل رسيدند و بازارها ويران گشت . مترجم گويد : معزّ لدين اللّه از خلفاى فاطمى مصر و مغرب است از شيعهء اسماعيليه و معزّ الدوله ديلمى از پادشاهان آل بويه است كه در ايران و عراق عرب حكومت داشتند و از شيعهء اثنىعشريه بودند . و اين معزّ لدين اللّه ابو تميم سعد بن اسماعيل بن محمد بن عبيد الله بن محمد بن جعفر بن محمد بن اسماعيل بن جعفر صادق عليه السّلام است پادشاه چهارم از سلسله فاطميان ، ولادت او در شهر مدينه است كه جدّ او مهدى عبيد الله در آفريقا ساخته و پايتخت آنها آن شهر بود و پس از آن منتقل به منصوره شدند . تا زمان خلافت اين معزّ كه سردارى كارى و شجاع به دو پيوست نامش جوهر و همهء كشورهاى شمال آفريقا را از اقيانوس اطلس تا مصر براى او بگشود و از اقيانوس اطلس ماهى شكار كرد و براى معزّ فرستاد و پادشاهان مراكش را در قفس آهنين روانهء منصوره كرد و از آنجا به مشرق آفريقا آمد و مملكت مصر را فتح كرد و شهر قاهره را در مصر بساخت و به اين جهت اين شهر را قاهرهء معزيّه گويند . و دار الملك معزّ از منصوره به قاهره منتقل گشت و جزائر درياى مديترانه و تنگهء جبل الطّارق در تصرّف آنان بود و جزيرهء خضراء كه بندر اسپانيا بود در آن تنگه و غير آن را [ 1 ] در تحت فرمان آوردند .
--> [ 1 ] ما براى اين خلفاى اسماعيليه امامت و ولايت ثابت نمىكنيم و آنها با خلفاى بنى عباس و بنى اميّه در نظر ما يكسانند بلكه در متابعت احكام شرع و حفظ اصول اسلام اهل سنت به ما نزديكترند از شيعهء اسماعيليه . و ليكن بعض اهل حديث گفتهاند كه : مردى در جزيرهء خضرا خدمت نوّاب يا فرزندان مهدى عليه السّلام رسيد و گمان كردهاند آن سلاطين مغرب اولاد امام دوازدهم ما بودند با آنكه امراى جزيرهء خضراء و ساير نواحى مغرب و نوّاب و فرزندان مهدى اسماعيليه بودند نه مهدى منتظر - عجل اللّه تعالى فرجه - كه امام دوازدهم است و شهر مهديه در مغرب هم منسوب به مهدى اسماعيلى است كه عبيد الله نام داشت و دعوى مهدويت مىكرد .